Bij een langdurige stroomstoring of een probleem met de watervoorziening is een volle kraan niet vanzelfsprekend. Dan telt niet alleen hoeveel water u heeft, maar ook of het nog veilig te drinken is. Hoe lang blijft drinkwater houdbaar? Dat hangt af van de herkomst, de verpakking en vooral van de manier waarop u het bewaart.
Water bederft niet zoals voedsel. Toch kan opgeslagen drinkwater na verloop van tijd onveilig worden door bacteriën, algen, vuil of stoffen uit een ongeschikte verpakking. Met een goede voorraad en een vaste verversroutine voorkomt u dat u tijdens een noodsituatie moet gokken.
Hoe lang blijft drinkwater houdbaar?
Voor zelf opgeslagen kraanwater is zes maanden een verstandige en praktische richtlijn. Vul daarvoor uitsluitend schone, geschikte jerrycans of watercontainers met koud kraanwater. Sluit ze direct af en bewaar ze koel, donker en geurvrij. Na zes maanden gebruikt u het water bijvoorbeeld voor schoonmaak of het doorspoelen van het toilet, en vult u de voorraad opnieuw aan.
Die termijn is geen harde grens waarop water ineens ondrinkbaar wordt. Staat een goed afgesloten container korter of langer opgeslagen, dan kan de kwaliteit nog prima zijn. Maar u wilt uw noodvoorraad niet beoordelen op hoop of geur. Door elke zes maanden te verversen, houdt u het systeem eenvoudig en betrouwbaar.
Flessenwater uit de winkel heeft een datum op het etiket. Die datum gaat meestal over de gegarandeerde kwaliteit en de verpakking, niet over water dat van de ene dag op de andere bederft. Ongeopende flessen die koel en donker liggen, blijven vaak lang bruikbaar. Volg voor uw voorraad altijd de datum van de fabrikant en draai uw voorraad regelmatig door.
Speciaal verpakt nooddrinkwater, bijvoorbeeld in stevige zakken, blikjes of rantsoenverpakkingen, kan een aanzienlijk langere houdbaarheid hebben. De exacte termijn verschilt per product. Controleer daarom altijd het etiket, bewaar de verpakking intact en kies producten die specifiek voor noodopslag zijn gemaakt wanneer u een voorraad zonder veel onderhoud wilt aanleggen.
Waarom opgeslagen water minder lang goed blijft
De grootste bedreiging is niet het water zelf, maar vervuiling. Een container die niet goed schoon was, een dop die vaak open gaat of een jerrycan die naast benzine, verf of schoonmaakmiddelen staat, kan de kwaliteit aantasten. Kunststof kan bovendien geuren opnemen. Water dat naar brandstof of zeep ruikt, drinkt u niet.
Warmte en zonlicht versnellen problemen. In een warme schuur, auto of zolderkast kan water sneller een afwijkende geur of smaak krijgen. Zonlicht bevordert algengroei wanneer er licht bij het water komt. Bewaar uw drinkwatervoorraad daarom het liefst in een koele binnenruimte, zoals een voorraadkast, berging of kelderruimte die niet bevriest.
Ook het type verpakking maakt verschil. Een dunne wegwerpfles is handig voor onderweg, maar minder geschikt voor jarenlange opslag. Kies voor watercontainers van voedselveilig materiaal, bij voorkeur met een stevige afsluiting en een opening die goed te reinigen is. Gebruik nooit jerrycans waar eerder brandstof, schoonmaakmiddel of andere chemicaliën in hebben gezeten. Zelfs na grondig schoonmaken kunnen resten achterblijven.
Kraanwater opslaan: zo doet u het veilig
Kraanwater in Nederland en België is van hoge kwaliteit. Dat maakt het geschikt om zelf als noodvoorraad op te slaan, mits u hygiënisch werkt. Vul uw containers met koud water uit de kraan. Heet water uit de boiler of warmwaterkraan is hiervoor niet bedoeld.
Spoel een nieuwe watercontainer eerst goed om volgens de instructies van de fabrikant. Bij een bestaande container die u opnieuw vult, reinigt u de binnenkant en de dop zorgvuldig. Laat alles volledig uitlekken en voorkom dat u met uw handen aan de binnenkant van de opening komt. Vul de jerrycan, sluit hem direct af en schrijf de vuldatum duidelijk op het etiket.
Plaats de container vervolgens niet rechtstreeks op een koude of vuile vloer in een schuur. Een plank, kast of krat is beter. Houd hem weg van direct zonlicht, warmtebronnen en sterk ruikende producten. Open uw noodwater niet tussendoor voor een klein klusje. Zodra een container is geopend, neemt de kans op besmetting toe.
Een vaste routine werkt het best. Kies bijvoorbeeld een datum in het voorjaar en najaar om uw kraanwatervoorraad te verversen. Zet die datum in uw agenda. Zo blijft voorbereiding een eenvoudige gewoonte in plaats van een taak die u pas oppakt als er al iets misgaat.
Hoeveel noodwater heeft u nodig?
Reken op minimaal drie liter drinkwater per persoon per dag. Dat is bedoeld voor drinken en eenvoudige voedselbereiding. Voor een huishouden van vier personen komt dat neer op 36 liter voor drie dagen. Heeft u ruimte, dan is een voorraad voor zeven dagen verstandiger, zeker als u kinderen, ouderen, huisdieren of mensen met een medische aandoening in huis heeft.
Drie liter per persoon is een ondergrens. Bij warm weer, ziekte, lichamelijke inspanning of wanneer u afhankelijk bent van poedervoeding, heeft u meer nodig. Vergeet ook niet dat u water nodig kunt hebben voor basisverzorging. Een aparte voorraad technisch water voor handen wassen, schoonmaken of het toilet verlaagt de druk op uw drinkwatervoorraad.
Een combinatie is vaak het meest praktisch: een grotere jerrycanvoorraad thuis, aangevuld met kleinere flessen of nooddrinkwater voor onderweg, in de auto of in een evacuatiepakket. Grote containers zijn efficiënt, maar zwaar. Een volle jerrycan van twintig liter weegt ongeveer twintig kilo en is niet voor iedereen gemakkelijk te verplaatsen.
Wanneer moet u water weggooien?
Gebruik uw zintuigen, maar vertrouw er niet uitsluitend op. Water kan bacteriën bevatten zonder opvallende geur, kleur of smaak. Daarom blijft de verversdatum de veiligste leidraad voor zelf opgeslagen kraanwater.
Gooi water weg als de verpakking beschadigd, opgezwollen, lekkend of sterk verkleurd is. Doe dat ook wanneer het water vreemd ruikt, zichtbaar zwevende deeltjes bevat of wanneer u niet meer weet hoe lang het geopend of opgeslagen is. Bij twijfel gebruikt u het niet als drinkwater.
Is de gemeentelijke watervoorziening tijdens een storing nog beschikbaar, maar is er een kookadvies afgegeven? Volg dat advies precies. Water koken kan ziekteverwekkers aanpakken, maar verwijdert geen chemische verontreiniging, brandstofresten of zware metalen. Bij een chemisch incident heeft u een onafhankelijke voorraad veilig verpakt drinkwater nodig.
Waterfilters en tabletten zijn een aanvulling, geen volledige voorraad
Een waterfilter is waardevol als uw voorraad opraakt of wanneer u toegang heeft tot een natuurlijke waterbron. Maar niet elk filter verwijdert alle risico's. Sommige filters zijn vooral gericht op bacteriën en protozoën, terwijl virussen, chemicaliën of zout water een andere aanpak vragen. Lees daarom vooraf wat een filter wel en niet kan.
Waterzuiveringstabletten kunnen eveneens nuttig zijn, maar hebben contacttijd nodig en werken minder goed bij troebel water. Voorfilteren met een schone doek kan dan nodig zijn. Ook hier geldt: een zuiveringsmiddel is een reserve-oplossing, geen reden om geen schoon drinkwater in huis te hebben.
De verstandigste voorbereiding bestaat uit direct drinkbaar water voor de eerste dagen, aangevuld met een passende waterfilter en zuiveringsmethode voor daarna. Zo bent u niet afhankelijk van één oplossing op het moment dat winkels dicht zijn, de stroom uitvalt of leidingwater tijdelijk niet betrouwbaar is.
Controleer uw voorraad in vijf minuten
Een korte controle twee keer per jaar voorkomt veel gedoe. Kijk of de containers nog heel zijn, lees de data op flessen en nooddrinkwater, controleer of alles koel en donker staat en ververs zelf opgeslagen kraanwater dat zes maanden oud is. Controleer ook of u voldoende liters heeft voor alle personen in huis.
Maak van die controle een vast onderdeel van uw voorbereiding. Zet de nieuwe vuldatum direct op elke container en vul aan wat u heeft gebruikt. Wie zijn watervoorraad op orde heeft voordat er iets gebeurt, houdt tijdens een verstoring ruimte over voor wat dan echt aandacht vraagt: de veiligheid van het gezin.